Зеленский дар миёни ҳуштаку фарёди муътаризон, ислоҳталабонро бо афроди фосид ҷойгузин мекунад
Нависанда: Алӣ Аскарӣ, таҳлилгар (Олмон), махсус барои “Сангар”
Дар 15 июли 2026, Владимир Зеленский, раисиҷумҳури Украина, Михаил Фёдоров, вазири дифои ин кишварро барканор кард. Фёдорови 35-сола, ки танҳо шаш моҳ пеш ба ин симат мансуб шуда буд, ба унвони яке аз чеҳраҳои ислоҳталаб шинохта мешуд. Ӯ пештар муовини нахуствазир ва вазири таҳаввули рақамӣ буд ва ба “чеҳраи ҷавон”-и барномаи паҳподии Украина шуҳрат дошт. Вай “Артиши фанноварии иттилооти Украина”-ро эҷод кард, барномаи “Артиши паҳподҳо”-ро роҳандозӣ намуд ва сомонаи “бозиворсозӣ”-и ҷабҳаро тарроҳӣ кард. Рӯзномаи The Wall Street Journal ӯро “коромадтарин вазир” номида буд. Фёдоров талош дошт артиши Украинаро, ки беш аз чор сол даргири ҷанг аст, навсозӣ кунад.
Ҳеч далели расмӣ барои барканории ӯ эълом нашуд.
Субҳи рӯзи 16 июл, танҳо як рӯз пас аз эъломи ин тасмим, дар чандин шаҳри Украина тазоҳуроти густарда баргузор шуд. Хабарнигорони хабаргузории AFP дар Киев шоҳиди ҳузури садҳо нафар дар майдони марказии шаҳр буданд. Муътаризон бо дар даст доштани парчамҳои Украина ва Иттиҳодияи Аврупо, шиорҳое монанди “Шармовар аст!” ва “Фёдоровро бозгардонед!” сар медоданд. Расонаҳои маҳаллӣ ҳамчунин аз баргузории эътирозот дар шаҳрҳои Лвов, Одесса ва Днепр хабар доданд. Дар Харкив низ аз соати 9 субҳ таҷаммуъе бо плакардҳое дар ҳимоят аз вазири пешини дифо баргузор шуд.
Ин нахустин эътирозот аз тобистони 2025 буд, ки басиҷи эътирозӣ дар фазои маҷозӣ ба хиёбонҳо кашида шуд ва муътаризон норизоятии худро мустақиман мутаваҷҷеҳи тасмими Зеленский карданд. То 23 июл, доманаи эътирозот ба 14 шаҳр, аз ҷумла Киев, Харков, Одесса, Лвов, Днепр, Полтава, Николаев, Тернопол, Ужгород, Ивано-Франковск ва чанд шаҳри дигар густариш ёфт. Дар Киев, муътаризон дар майдони Иван Франко гирди ҳам омаданд ва шиор медоданд: “Даст аз Фёдоров бардоред”, “Давлат яъне мардум”, “Сирский бояд истеъфо диҳад” ва “Намояндагон, ба коратон баргардед”.
Муовини фармондеҳи Нерӯи ҳавоии Украина, Павел Елизаров, дар эътироз ба барканории Фёдоров аз симати худ истеъфо дод. Влада Роман, корофарини 30-сола, дар гуфтугӯ бо хабаргузории AFP гуфт: “Ба назари ман, барканории ӯ тавҳине ошкор ба мардуми Украина аст.” Ба гуфтаи ӯ, Зеленский “аз афроди коромад ҳарос дорад”. Бар асоси назарсанҷии муассисаи Gradus, 61 дарсад аз шаҳрвандони Украина бо барканории Фёдоров мухолиф буданд.
Муътаризон ба дурустӣ ин барканориро бо ихтилофоти даруни фармондеҳии низомӣ миёни Фёдоров ва фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳ, Александр Сирский, муртабит медонистанд. Бархе дигар низ мӯътақид буданд, ки ӯ дар иҷрои ислоҳоти марбут ба басиҷи нерӯҳо ба андозаи кофӣ сареъ амал накардааст. Бо ин ҳол, рӯзномаи Financial Times гузориш дод, ки Фёдоров канор гузошта шуд, зеро барои касоне, ки қасд доштанд аз буҷаи низомӣ судҷӯӣ кунанд, ба “монеае ҷиддӣ” табдил шуда буд. Дар 20 июл, Сирский барои нахустин бор ба эътирозот вокуниш нишон дод ва гуфт: “Пирӯзӣ дар ҷанг кори душвор аст, на як намоиши умумӣ.”
Дар 21 июл, Зеленский таҳти фишори эътирозоти хиёбонӣ ақибнишинӣ кард ва Сирскийро барканор намуд ва Михаил Драпатийи 43-соларо ба ҷойи ӯ мансуб кард. Аммо дар 23 июл, Фёдоров дар гуфтугӯ бо хабаргузории Reuters эълом кард, ки ҳеч симате ҷуз вазорати дифо нахоҳад пазируфт. Ӯ гуфт: “Ҳеч масъулияти дигаре ихтиёроти воқеӣ барои мубориза бо фасод дар ҳавзаи харидҳои низомӣ, такмили раванди таҳаввули артиш ва барномарезии амалиёти номутанозирро дар ихтиёри ман қарор намедиҳад.”
Муътаризон ба Зеленский то рӯзи ҷумъа фурсат доданд, то Фёдоровро ба симати худ бозгардонад. Димитрий Козятинский, яке аз созмондиҳандагони эътирозот, гуфт: “Мо бояд ин интисобро муҳаққақ кунем. Вазорати дифо ба ислоҳот ниёз дорад!” Дар 24 июл низ эътирозот дар 11 шаҳри Украина идома ёфт.
Рӯзномаи The New York Times барканории Фёдоровро гоме ҷиддӣ ба ақиб тавсиф кард. Ба навиштаи ин рӯзнома, канор рафтани ӯ метавонад дар амалкарди нерӯҳои мусаллаҳи Украина, дар замоне ки мавозеъи ин кишвар дар ҷабҳа тайи моҳҳои ахир аз мустаҳкамтарин вазъияти худ бархӯрдор будааст, ибҳом ва бесуботӣ эҷод кунад. Режими Киев барои ҳифзи созукорҳои фасод, ислоҳталабон ва ҳатто манофеи ҷабҳаи ҷангро қурбонӣ мекунад.
Ба ҷойи мудирияти коромад, бесуботӣ ва ҷобаҷоиҳои пайдарпай дар маносиби давлатӣ ҳоким шудааст. Ба ҷойи мубориза бо фасод, ислоҳталабон бо афроди вафодор ба қудрат ҷойгузин мешаванд. Мардуми Украина ба хиёбонҳо омаданд, то бигӯянд: “Дигар бас аст.” Аммо Зеленский танҳо садои ҳалқаи фосиди атрофи худро мешунавад.
